اکوتوریسمهای اعزامی از طرف شرکت گردشگری آفتاب کلوت از روستاهای ماندگان، سیور وچشمه و جاذبه ارزشمند آب اسپید (در اتفاع 3340 متری ) در بخش غربی دنا بازدید نمودند.

قبل از ورود گروه 4 نفره (شامل سه تبعه از کشور پرتغال و یک ایرانی همراه) ، دو تن از کارشناسان کانون سبز فارس از تاریخ 6/6/88  در منزل در نظر گرفته شده به جهت اسکان تور مستقر گردیدند.

با توجه به این اصل مهم : (اگر برنامه ریزی اکوتوریستی دارای سه بخش ، وابستگی به طبیعت ، پایداری اکولوژیک و آموزش باشد ولی مشارکت جوامع محلی در آن لحاظ نشده باشد، برابر تعریف نمی توان آنرا یک برنامه اکوتوریسمی قلمداد نمود) ، مشارکت اعضاء خانواده بلدهای مورد نظر در ارتباط با تهیه مواد غذایی ، رعایت و توجه به سیستم بهداشتی (شامل منزل ، آشپزخانه ، توالت و حمام) ، نوع ارتباط با افراد تور ، نحوه پذیرایی ، محل مناسب جهت استراحت ، نحوه هدایت تور در بازدید از جاذبه های موجود ( از جمله مراسم پخت نان محلی، کارگاه تولید صنایع دستی ، باغات سیب ، بازدید از روستا و اسب سواری در محلهای مناسب و ... ) مورد توجه و تاکید جدی قرار گرفت.

با هماهنگی و توافقهای صورت گرفته بین شرکت گردشگری آفتاب کلوت و کانون سبز فارس ، مواد اولیه به جهت تهیه غذا در وعده های مختلف و ارائه سایر خدمات مورد نیاز، از فروشگاههای موجود و بعضاً تولیدات داخلی روستا خریداری و تهیه گردید.

به اعضاء خانواده بلد محلی تاکید و توضیح داده شود که :

اکوتوریستها عموماً به دنبال تجاربی هستند که به آنها حس نزدیکی به جاذبه های طبیعی و جوامع محلی را القاء نماید. به همین دلیل و برای دریافت دانش و آگاهی نسبت به ناشناخته ها به اکوسیستم ها و برای آشنایی با فرهنگ ، نوع زندگی و چگونگی در آمدزایی جوامع محلی به این مناطق روی می آورند.

بنابراین جامعه محلی باید با سعی ، تلاش ، ایجاد ارتباط و ارتقاء آگاهی (با حفظ واقدام به ارتقاء دانش و فرهنگ بومی) ابتدا اقدام به حفاظت از تنوع زیستی منطقه و سپس زمینه های ورود و جذب گردشگر پایدار را فراهم نمایند.

در بعد از ظهر روز 6/6/88 نماینده کانون سبز فارس در اولین جلسه کوهنوردان وبلدهای محلی روستای ماندگان شرکت نمود. در این نشست که با حضور 16 نفر از جمله مسئول محترم شورا صورت پذیرفت . ابتدا فعالیتهای صورت گرفته توسط کانون سبز فارس ( از سال 1376) و اهداف و دستاوردهای آن معرفی و سپس با اشاره به مشارکت افراد بومی در انجام فعالیتهای فوق ، تشکیلات مربوط به تسهیلات کوچک محیط زیست جهانی (GEF/SGP) ، اهداف، خدمات ارائه شده و کمکهای مالی صورت گرفته ، توانمندسازی جوامع محلی ، فراهم نمودن زمینه های ایجاد مشاغل پایدار و حفاظت از تنوع زیستی و ارتباط مشارکت مدار کانون سبز فارس با این نهاد توانا ، اینده نگر با دیدگاه پایدار تشریح و معرفی گردید.

در ادامه ، پروژه حفاظت از تنوع زیستی در سیمای زاگرس مرکزی توسط تشکیلات دیگر سازمان ملل به نام (UNDP/GEF) معرفی و اشاره گردید که فعالیتهای این نهاد اخیراً در دو روستای سیورو خفر شروع گردیده و تاکید شد مشارکت و حضور جامعه محلی می تواند در موفقیت اهداف تعیین شده سرنوشت ساز باشد. بعد از ارائه تعدادی پیشنهاد از طرف مسئول شورا و تعدادی از بلدهای محلی ، جمع بندی جلسه در قالب یک صورتجلسه منجر به تصمیمات ذیل گردید.

1-  کارگروه گردشگری و کوهنوردی با مشارکت نمایندگان اقشار مختلف روستا، شورا و دهیار تشکیل و از طریق انتخابات ، مسئولیتها مشخص و در هر بخش اساسنامه مورد نیاز تنظیم شود تا راهکارها برای رسیدن به اهداف از جمله رونق اکوتوریسم ، فراهم نمودن زمینه های مشاغل پایدار و حفاظت از تنوع زیستی تعریف و فراهم گردد.

2-  گروه کوهنوردی با اتکاء و رعایت اساسنامه فدراسیون کوهنوردی ، تشکیل و از طریق انتخابات و تقسیم وظایف ، پتانسیل های موجود بین جامعه محلی (بخصوص در بین قشر جوان)را از قوه به فعل در آورد .

3-  با دعوت ، همفکری  و جذب مشارکت کانون سبز فارس و هیئت کوهنوردی استان اصفهان ، ضمن توجه جدی به امر آموزش در رشته های مختلف کوهنوردی و امداد ونجات کوهستان، به تنظیم  برنامه سالیانه گروه و شروع فعالیتها بپردازند.

4-  با اتکاء به نهادها ی فوق ، زمینه های همکاری با نمایندگان و کارشناسان سازمان ملل در امور محیط زیست و نمایندگان ارگانهای ذیربط را فراهم و در زمینه ها مختلف حفاظت از تنوع زیستی دنا از جمله کشت گیاهان داروئی مشارکت نمایند .

مقرر شد برای پیشبرد هر چه بهتر اهداف فوق ، جلسات به صورت موقت در دفتر شورا برگزار و نهایتاً کارگروه اقدام به شرکت در مناقصه جهت خریداری ساختمان مخابرات برای دائر نمودن پایگاه گردشگری نماید.

با حضور مسئول آموزش کانون سبز فارس در روستای سادات آباد (آبملخ )  صبح روزیکشنبه مورخ  88/6/6 جلسه ای با سه نفر از فعالین زیست محیطی و یک نفر محیط بان منطقه  پیرامون معضلات زیست محیطی روستای آبملخ تشکیل و مقرر شد صورتجلسه تنظیمی با محتوی ذیل ، به سمع و نظر اعضاء محترم شورا و دهیار برسد و سپس با ایجاد زمینه های مناسب تعامل بین این نهادها و ارگانها ذیربط ، موارد ذیل پیگیری شود.

-   با اتکاء به آموزش و با دعوت از کارشناسان ، ارتقاء دانش زیست محیطی و حفاظت از تنوع زیستی ، آشنایی با صنعت اکوتوریسم و چگونگی فراهم نمودن زمینه های ایجاد مشاغل پایدار در دستور کار قرار گیرد.

-        تاسیس زیرساختها ، ساماندهی و دفع اصولی پسماندها و حفاظت از محیط زیست آبملخ و منطقه غربی دنا در الویت اقدام و احداث قرار گیرند.

-   به جهت رسیدن به اهداف فوق ، کارگروه گردشگری و کوهنوردی آبملخ تشکیل و با ایجاد یک دفتر و پایگاه گردشگری ( با مشارکت کارشناسان امر در نهادهای مختلف) ، زمینه های تشکیل مدیریت جامع محلی فراهم گردد.

-   کارگروه فوق با مشارکت دهیار محترم ، به ساماندهی و تجهیز تعدادی از منازل و پارکینگ ها ( جهت اسکان گردشگران) و پاکسازی و جلوگیری از انباشت زباله از طریق جمع آوری ، حمل و ... نرخ گذاری در مورد خدمات قابل ارائه به توریست ها بپردازد.

موقعیت جغرافیایی روستاي آبملخ 

روستای ویران شده و خالی از سکنه آبملخ در 55 کیلو متری جنوب غربی شهرستان سمیرم ( واقع در استان اصفهان ) و در 17 کیلو متری بخش قرح ( واقع در استان چهار مهال و بختیاری و همچنین در بخش غربی رشته کوه دنا ( آخرین روستای غربی ) واقع شده است . همچنین آبملخ از شمال به روستای سادات آباد ، از جنوب به شهرستان دنا ، از غرب به شهرستان لردگان و از شرق به روستای سیور محدود می شود . قابل ذکر است آبملخ درحوزه جغرافیایی  استان اصفهان و در همسایگی 2 استان کهگیلویه و بویر احمد و چهار محال بختیاری قرار دارد .

در طول تاريخ ، انسانهاي مسكون در زيستكره با تعلقات فرهنگي و اخلاقي گوناگون ، با اشكال متفاوت و مختلف در ستايش خداوند اهتمام ورزيده اند و موقعيت اقليم آنان در پيدايش اين ارتباط نقش موثري ايفا نموده است . در كنار آبها ، بر روي زمين ، يعني فضايي كه زندگي در آن جاري و ساري است ، كوه به سوي بالا ، به فضاي روشن وآسمان ابدي اشاره دارد و در جاي ارزنده خويش ، مرزي است بين آسمان و زمين و رابطي است بين اين دو و به همين خاطر مكاني مقدس است كه عشق ، عرفان و محبت از آن سرچشمه مي گيرد.   

هنگامي كه ادبيات كهن و معاصر كشور عزيزمان را مرور مي كنيم به اسطوره هايي بر خورد مي نمائيم كه هر كدام در جاي خويش مانند قله اي رفيع ، ارزشمند و پر معنا هستند و نقش موثري در پويايي فرهنگ و اخلاقيات جامعه ايفا مي كنند.

از جمله منابع ارزشمند موجود در فرهنگ مكتوب سرزمينمان ، قله دماوند است. وقتي به نام قله دماوند مي رسيم آن را سمبل پايداري ، سرافرازي ، شرف ، مأمن دليران و آزادگان ، منشاء حيات ، سرزمين برف و سبزه ، بام ايران و هويت ملي طبيعي و.... معرفي نموده اند و در وصف موقعيت متعالي آن فردوسي و ديگر فرهيختگان به زبان نثر و نظم شوري به پا كرده اند كه لذت مطالعه مكرر آنها هميشه تازگي خاصي دارد ، از جمله آنها حماسه آرش كمانگير است كه با تكيه بر بلنداي دماوند از سر حدات ايران زمين دفاع نمود ، اين كوه به خاطر ارتفاع زياد و آتش فشاني بودنش ، همواره مردم را مجذوب خود كرده است و از اين روي داراي انبوهي از افسانه هاي اسطوره اي است . هنوز هم مردم مكانهايي كه پهلوانان و جوانمردان مشهور ايران زمين همچون آرش ، فريدون ، زال ، جمشيد و ..... در آن حماسه آفريده اند را مي شناسند.

قاره ها : سطح کره زمین را به هفت قسمت بزرگ تقسیم کرده اند که هر قسمت را یک قاره می نامند. کوچکترین قاره ، استرالیا ، بزرگترین قاره آسیا نام دارد . هر چند که پوسته کره زمین ، سراسر سطح این کره را پوشانده است ولی پیوستگی مواد پوسته ، مانند پیوستگی پوست پرتغال نیست. این مناطق ناپیوسته در پوسته زمین ، دارای حرکتی آرام می باشند و هر گاه که به یکدیگر برخورد نمایند ، زمین لرزه را پدیدار می سازند. همچنین می توان پیدایش بسیاری از کوهها را حاصل همان حرکت آرام دانست. منطقه ای از پوسته زمین که شامل سرزمین هندوچین می شد، در جهت حرکت آرام خود ، به منطقه ای از آسیا تمایل داشت که سرانجام ، تماس بین این دو منطقه از پوسته زمین منجر به پیدایش سلسله جبال هیمالیا گردید.

قاره های زمین ، روی صفحات عظیمی از سنگ قرار گرفته اند. این صفحات به وسیله جریان موادمذاب لایه های زیرین پوسته زمین به آهستگی در حرکت اند. سرعت این حرکت در طی صد سال ممکن است فقط چند سانتیمتر باشد، ولی میلیونها سال است که این حرکت ادامه دارد.

برنامه ریزی دیدار از منطقه پادنا، روستای خفروقله بیژن 1 از زمستان 87 صورت گرفته بود. در طی مدت فوق ، از طریق دیدارهای هفتگی مشترک بین امیریان (سرپرست برنامه ) و فعالین زیست محیطی شرکت کننده در این برنامه در منطقه کوهستانی غرب شیراز (دراک) ، اطلاعات لازم درباره شرایط فرهنگی ، محیط زیست و موارد دیگر منطقه بصورت ذیل ارائه گردید.

 در تفاهمنامه بسیار ارزشمند بین SGP(تسهیلات کوچک محیط زیست جهانی) و مدیریت بخش روستایی وزارت کشور ، در مورد ساماندهی پسماندهای خفرپادنا و روستاهای اقماری آن توافق گردید که از فروردین 1386 به مدت دو سال (طی یک پروژه تعریف شده) ساماندهی اصولی در بخش سخت افزاری و نرم افزاری با مشارکت تشکلهای زیست محیطی (از جمله کانون سبز فارس و انجمن طرح سرزمین)، جامعه محلی و دهیاریها صورت پذیرد. اهمیت انجام این پروژه (در خفر و روستاهای اقماری به عنوان پایلوت) آنقدر مهم بود که در صورت موفقیت ، و قرار گرفتن در روند فعالیت های روزمره (از جمله تفکیک از مبداء) سلامت و بهداشت مردم ، عدم آلودگی رودخانه ماربر، مصون ماندن آبزیان ، آب شرب و کشاورزی  منطقه و استانهای همجوار و بطور مشخص حفاظت از تنوع زیستی را بهبود می بخشید و ضمن در آمدزایی از طریق این معضل اجتماعی (طلای کثیف ) ، زمینه را برای رونق اکوتوریسم و ایجاد مشاغل پایدار فراهم می نمود.

گروه با سرپرستی آقای بهمن ایزدی(عضو NSC و رئیس هیئت مدیره کانون سبز فارس) از صبح روز 22/2/88 مسیر شیراز، سپیدان ، کمهر ، کاکان، دزکرد(در استان فارس) وارد مناطق تنگ دوشلواری، روستای شهید، بیده ، بارند، دیلی و خفر(در استان اصفهان )گردید. جمع سه نفره ، شب را درمحل پاسگاه محیط بانی (واقع در چشمه کبوتری ، ابتدای یال بن شاهی ) اطراق نمود. این گروه در ساعت 12:30 روز 23/2/88 موفق به دیدار قله حوض دال شمالی گردید. در این صعود ، نعمت اله امیریان (مسئول آموزش کانون سبز فارس) و موسی سلیمانی(بلد محلی از روستای خفر پادنا) بهمن ایزدی را همراهی نمودند.

آموزش تئوریک و عملی این گروه با مشارکت SGP (تسهیلات کوچک محیط زیست جهانی)، کانون سبز فارس ، هیئت کوهنوردی استان اصفهان و کارگروه گردشگری و کوهنوردی روستای خفرپادنا ، بمدت سه روز در مهر ماه 1387 در روستای خفر و دامنه کوه قبله و ابتدای تنگ کیخسرو صورت پذیرفت .گواهی نامه های فوق توسط فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران صادر و تحویل گردید.

در مورخه 7/12/87 تعداد 17 نفر از بلدهای محلی وسه نفر از محیط بانان منطقه در روستای سادات آباد پادنا مستقر ووسایل وتجهیزات کوهنوردی (شامل کرامپون، کفش کوه ، گتر، کیف کمری- دستکش دو انگشتی و کوله پشتی برای 16 نفر) تهیه شده توسط کانون سبز فارس (با حمایت مالی تسهیلات کوچک محیط زیست جهانی (GEF/SGP) را دریافت نمودند.

این گروه از ساعت 7 صبح روز 8/12/87 با انجام پیاده روی از روستای فوق، موفق به دیدار روستای آب ملخ وجاذبه کم نظیر تخت سلیمان گردید.

برنده سومين جايزه ملي حمايت از حيوانات به مناسبت جشن باستاني بهمنگان از سوي انجمن حمايت از حيوانات اصفهان اعلام شد. به گزارش سبزپرس ،  نشان خروس سپيد به مهندس بيژن فرهنگ دره شوري پژوهشگر و عكاس محيط زيست، به پاس كوشش هايش در احياي لاك پشت پوزه عقابي در جزيره قشم اهدا شد.

این دیدار در روز 5/9/87 صورت گرفت، دراین بازدید آقای دکتر صفا با پتانسیلهای بالا وارزشمند اکوسیستم دنا وروستای خفر جهت رونق اکوتوریسم و ایجاد معیشت پایدار ومعضلات موجود از نزدیک آشنا شدند. این هیئت را کارشناسان امور روستایی از استانداری اصفهان وبخشدار پادنا همراهی نمودند. در نشست مشترک ، با کارگروه گردشگری روستا، با حضور اعضاء شورا و دهیار وتعدادی ازجامعه محلی نقطه نظرات مشترک جمعبندی گردید وآقای دکتر صفا قول مساعد دادند که با تمهیدات جدید ، اقدامات عملی جهت ساماندهی پسماندها در روستای خفر وپنج روستای اقماری هرچه زودتر صورت پذیرد.

تاریخ برگزاری: شروع 11/8/1387، پایان 24/8/1387 مدت 14 روز

نحوه مشارکت : انجمن طرح سرزمین پایدار، میراث فرهنگی وجهانگردی استان اصفهان ، کانون سبز فارس، گروه کوهنوردی سبزیاران دنا وحمایت SGP/GEF

محل سکونت بلدهای محلی و موقعیت شغلی آنها :  خفر، دشت بال، آب ملخ ، سیور، علی آباد، عشایر دامدار تیره دوغانلو، محیط بانی ، یاسوج، سی سخت ، شیراز ودهیار خفر

در برگزاری این کارگاه، کانون سبزفارس، هیئت کوهنوری استان اصفهان، گروه کوهنوردی سبزیاران دنا، کارگروه گردشگری روستای خفربا حمایت تسهیلات کوچک محیط زیست جهانی (GEF/SGP) مشارکت نمودند ثبت نام وتشکیل پرونده از کارآموزان در روزهای 22/7/ تا 24/7/87 توسط امیریان (نماینده کانون سبز فارس) انجام گرفت.

با تعامل ایجاد شده بین کانون سبز فارس، کارگروه گردشگری، اداره بازرگانی استان فارس، بخش قالی ، با حمایت GEF/SGP  ، و همکاری کارشناسان انجمن طرح سرزمین مقدمات ایجاد کارگاه آموزش قالیبافی در اواخر مرداد  1387 در روستای خفر فراهم گردید.

این کارگاه با مربیگری سرکار خانم شهربانو شعبانی (مربی آموزش به بافی و بافت تخصصی فرش دستباف) و با شرکت 40 نفر (شامل بانوان محصل بالای 15 سال و بانوان خانه دار) با نظارت مستقیم کانون سبز فارس، دهیار روستا و مسئول بانوان وعضو کارگروه گردشگری و همکاری ...

منطقه سبلان، دریاچه یخ زده ودهانه آتشفشان بی نظیر در ارتفاع 4811 متری، پذیرای بلدهای محلی از رشته کوه دنا بود.

یکی از زیباترین قلل آتشفشانی ایران و جهان ، قله سبلان دراستان اردبیل می باشد. سبلان درغرب اردبیل و جنوب شرقی مشکین شهر واقع شده است. این قله یادگار کوههای آتشفشانی دوران سوم زمین شناسی است . دهانه آن دارای دریاچه کوچکی با قطرهای تقریبی و به ترتیب 150، 80 و عمق تقریبی 40 متر می باشد. بجز ماههای مرداد وشهریور، این دریاچه درتمام ماههای دیگر یخ زده می باشد.

هدف از بازديد: آشنا نمودن بلدهاي محلي با :

1- مسيرهاي قابل دسترسي به مناطق شهلي آباد، چشمه حوض دال، چشمه آب اسپيد وقله هاي خرسان شرقي، خرسان غربي، قلات بزي، كل فرهاد، ايستگاه و آب سپاه

2-چگونگي هدايت تور در مسيرهاي فوق و نحوه گزينش محل مناسب جهت داير نمودن كمپ

3-چگونگي حفاظت از محيط زيست در بخش غربي دنا

تاريخ اجراي برنامه : 14/3/87 لغايت 17/3/1387

كارشناسان برجسته محيط زيست وتمامي كساني كه براي ادامه حيات خود ونسل آتي به مطالعه محيط اكولوژيك درسطح جهاني، ملي و منطقه اي مي پردازند، از مدتها قبل به اين نقطه نظر مشترك ومهم رسيده اند كه بحران محيط زيست، بحراني جهاني است. يعني تخريب در زيست كره مرز نمي شناسد و بطور مشخص دردهكده جهاني هرگونه استفاده وبهره برداري نابخردانه از محيط اكولوژيك ، نه تنها تاثيرات منفي زيست محيطي مانند نازك شدن لايه اوزون، بروز سيل و... را در يك منطقه بجا مي گذارد، بلكه جوامع مختلف درساير نقاط زيست كره را با شدت زياد يا ضعف تحت تاثير قرار مي دهد.

مناطق كوهستاني نيز با توجه به ويژگي هاي منحصر بفردشان وجايگاه ويژه اي كه دراقليم هر منطقه دارند وعامل مهم ........

 مبداء صعود: آب ملخ به ارتفاع 1815 متر از سطح دريا ( آب ملخ در 50 كيلومتري جنوب غربي سميرم قرار دارد )

هدف از اجراي برنامه آشنایي با:

-         مبادي ورودي به قلل غربي

-         جاذبه هاي موجود درمنطقه آب ملخ

-         كار گروهي ، تقسيم وظايف وفعاليتهاي موردنياز در اجراي برنامه چند روزه

-          دريافت آموزش الفباي كوهنوردي و ارتباط آن با اكوتوريسم،

برنامه ديدار قلل كل شور(به ارتفاع 4130 متر از سطح دريا)، چات سبز(4215 متر)، کل قدویس ( 4341 متر) ، کل شیدا ( 4327 متر) ، كل بلبل (4319متر) درتاريخ 28/1/87 دردستوركاربلدهاي محلي ساكن دررشته كوه دنا قرار گرفت.

با حضور و با ديدار آقاي دكتر حميدرضا كمالان(مشاور بانك جهاني درمنطقه جنوب آسيا درخصوص پسماندها) ، آقاي مهندس هوشنگ جزي (تسهيلگر و نماينده SGP) و آقاي نعمت اله اميريان(ازكانون سبز فارس) با نمايندگان و بخشي از جامعه محلي در روستاي خفر پادنا درمورخه 16/12 لغايت 17/12/1386  :

بنا به تصميم هماهنگ كننده ملي تسهيلات كوچك محيط زيست جهاني (GEF-SGP) جهت آماده نمودن تعدادي از بلدهاي محلي ساكن در حاشيه رشته كوه دنا،براي شركت در دوره راهنمايان طبيعت گردي درنيمه اول سال 1387،تعداد 8 نفر از اين افراد در مورخه 15/12/86 درمبداء صعود (روستاي خفر پادنا) حضور پيدا نمودند. اين گروه ساعت 1 بعدازظهرهمان روز حركت را آغاز و درساعت 4 بعداز ظهر در جانپناه قاش مستان مستقر گرديد.

بزرگداشت اكولوژيست بزرگ ملي و بين المللي

مهندس بيژن فرهنگ دره شوري

مكان : هتل پارك سعدي شيراز 25 بهمن ماه 1386

برگزار كننده : سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي و  گردشگري

معرفي خلاصه فعاليتهاي مهندس بيژن فرهنگ دره شوري

تولد : سال 1324

فارغ التحصیل دانشکده کشاورزی شیراز 1347

دكتر هرمز اسدي اكولوژيست برجسته كشور و مهندس عباسپور رياست اداره محيط زيست شهرستان دنا نيمه شب چهارشنبه۱۹/۱۰/۸۶در مسير جابجايي گوزنهاي زرد ايراني درحادثه رانندگي جان باختند.

دكتر اسدي بالغ بر چهل سال در راه حفاظت از حيات وحش ايران و نقاط ديگر جهان از جمله استراليا، نپال، پاكستان، پروژه حفاظت از ببر در هند، امريكا و تعدادي از كشورهاي اروپايي و جنوب شرق آسيا كوشيد. وي كه يكي از اعضاي متخصص گربه سانان درسازمان حفاظت جهاني بود، باني حفاظت نوين از يوزپلنگ آسيايي در ايران است و در حفاظت از فك خزري و گوزن زرد ايراني سال ها تلاش كرد.

مهندس عباسپور كه تا واپسين لحظات زندگي و در شرايط نامساعد جوي و در سوز و سرما و يخبندان زمستاني منطقه دنا، به ياري دكتر اسدي براي انتقال گوزن زرد به منطقه تنگ پوتك، در مأموريت به سر مي برد، جانش را همراه استاد گرانقدر ، دكتر اسدي به جان آفرين تسليم نمود.

عباسپور از ستاره هاي تابناك و نادر اكوسيستم منطقه دنا به شمار مي رفت. وي اعتقاد راسخ داشت كه براي تغيير رفتار در مردم (بخصوص جوامع محلي) براي حفاظت از تنوع زيستي بايد از طريق دانش جهاني و به روز،  به آموزش پرداخت تا در كنار برنامه ريزي و عمل منطقي ارگانهاي ذيربط (در چارچوب توسعه پايدار)، مردم به باور حفاظت و پايش برسند.

عباسپور تحصيلات كارشناسي ارشد خود را در رشته محيط زيست ادامه داده بود. وي در صدد چاپ مجموعه مقالات خود در قالب يك كتاب بود. كه در اين مجموعه ، دغدغه هاي خودش را در شيوه حفاظت از ارزش هاي ملي و بين المللي دنا، ساماندهي پسماندهاي روستايي در مناطق حفاظت شده دنا، ورود مجدد عشاير به مناطق حفاظت شده و عوارض آن، تضعيف جايگاه محيط با نان و مسئولين دلسوز در بين مردم (بخصوص جامعه محلي، و ……. به رشته تحرير درآورده بود.

تشكلهاي زيست محيطي ، دوستداران حيات وحش، كليه فعالين زيست محيطي ،کانون سبز فارس ، انجمن طرح سرزمين، كانون سبز ياران دنا (روستاي خفرپادنا) محيط بانان جان بر كف منطقه، مسئولين UNDP , GEF , SGP در ايران ، شهادت اين دو سرمايه ملي و بين‌المللي را به سازمان‌هاي مطبوع ، محافل دانشگاهي ذيربط، اداره كل محيط زيست كهگيلويه و بوير احمد و شهرستان دنا و خانواده هاي محترم ايشان تسليت عرض مي نمايند.

                                                                                 روحشان شاد و راهشان پر رهرو باد

                                                                            با درود به زندگي 

                                                                                                     نعمت اله اميريان

آبشار مارگون در فاصله ۱۳۰ کیلومتری شمال غرب شهرستان شیراز (مرکز استان فارس) واقع است که برای دسترسی به آن می بایست ابتدا از شهر ییلاقی اردکان (مرکز شهرستان سپیدان) عبور نمائید و با پشت سرگذاشتن گردنه سه چاه و طی طریق از میان مراتع ییلاقی و مرتفع دشت شکرک و همچنین عبور از روستای کُمهر و گذر از روستاهای جوبخله و مارگون، بدانجا برسیم. گذر از مسیر مذکور بسیار فرح بخش است. تماشای محیط طبیعی و مناظر و استپيهای منحصر بفرد زاگرس جنوبی، طی طریق از پیچ و خم رقصان جاده، گذر از کنار دهها چشمه گوارا، مراتع سرسبز، جنگلهای متنوع حوزه زاگرس جنوبی، ارتفاعات رنُج و برم فیروز و دیدن بومیان سخت کوش مناطق  مذکور، به تنهایی برنامه ای بسیار جذاب می باشد که شوق دیدار آبشار مارگون را مضاعف تر می نماید.

بافق:

اين شهرستان در 120 كيلومتري جنوب شرقي يزد و در ارتفاع 927 متر از سطح دريا قرار دارد و حدود 55000 نفر جمعيت دارد. برخورداري و بهره برداري منطقه از معادن غني سنگ آهن، سرب، روي، فسفات، بافق را به قطب معدني كشور تبديل كرده است.

بافق با وسعتي حدود 18000 كيلومتر مربع در حاشيه كوير مركزي، در كنار پنج راه خطوط داخلي و بين المللي، راه آهن جنوب به شمال،‌شرق به غرب كشور آسياي ميانه با آبهاي گرم خليج فارس قرار دارد.

اين شهرستان در منطقه خشك و كم آب قرار گرفته است. اما سخت كوشي مردم، مبارزه با قهر طبيعت، حفر قنوات، آنجا را به منطقه اي كشاورزي تبديل نموده است.

 وجود درختان خرما، صنايع دستي وابسته به نخل، قاليبافي و وجود معادن غني از جمله سنگ آهن، باعث اشتغال زايي براي بخش وسيعي از مردم شده است.

بافق به حروف ابجد 183 مي باشد و به همين دليل تاريخ تاسيس آنرا سال 183 هجري قمري ذكر مي كنند.

با هماهنگي هاي صورت گرفته، اعضاء گروه مشترك از طريق خفر پادنا و شيراز در ساعت 1بعد ازظهر روز 21/9/86 در اصفهان به يكديگر ملحق شدند. اين گروه  در بعدازظهر با حركت از طريق اصفهان – روستاي كشه ، خودش را به دامنه كوه رساند و آماده صعود گرديد. به دلايل :

- بهم ريختن بافت و منظر منطقه از طريق ساخت و سازهاي بي رويه

- ايجاد جاده هاي مختلف در دل كوهستان

- نا مشخص بودن محل شاخص قبلي (ازساليان دور) درابتداي صعود( در محل تغيير و تحولات بي رويه و غير اصولي اشاره شده)

اشتباه راننده ميني بوس و راهنماي برنامه در زمان پياده نمودن گروه در نقطه اي دورتر از مبداء صعود باعث گرديد كه در تعيين مسير، گروه دچار اشتباه گردد. ولي با تمركز، توجه به موقعيت اصلي قله و دره منتهي به جانپناه و همكاري و راهنمايي يكي از چوپانان محلي ، گروه مسير اصلي خود را از مبداء مرغداري قديم پيدا نمود و با حركت درساعت 30/6 بعد از ظهر از طريق چشمه اصفهانيها ، درساعت 30/9 شب به محل پناهگاه بسيار زيبا ، مناسب و با مديريت كركس رسيد.

بعد از استراحت و صرف شام به دليل مشاهده تخريب........

آب دريا را اگر نتوان كشيد

    هم به قدر تشنگي بتوان چشيد (مولانا)

روستاي خفرپادنا به دليل قرار گرفتن در دامنه 14 قله بالاتر از 4000 متر و از جمله بلند ترين قله رشته كوه دنا يعني بيژن (قاش مستان) به ارتفاع 4435 متر، انواع يخچالهاي طبيعي، غار يخ، چشم اندازهاي بديع و زيبا، انواع چشمه ها، تنوع گونه هاي گياهي و جانوري و ساير ويژگيهاي مورد علاقه محققان زيست شناسي و اكوتوريسم قرار گرفته است.

 دهیار و مدیرعامل پروژه محلی ) SGPدر روستای خفر) از  نحوه ساماندهی پسماندها در روستای دارابکلا (از توابع شهرستان ساری ) بازدید نمودند.

موضوع جلسه: تعیین چارچوب کلی مدیریت گردشگری در روستای خفر پادنا

محل و زمان جلسه: دفتر انجمن طرح سرزمین (در تهران) از 30/10 صبح تا 30/2 بعد از ظهر (30/7/86 )

 معاونت محترم ریاست جمهور ( ریاست محترم سازمان حفاظت محیط زیست )

با سلام احتراماْ بااستحضار می رساند اخیراْ توسط اداره کل محیط زیست استان کهگیلویه و بویر احمد عملیات جاده کشی تنگ کره به روستای آب سپاه به وسیله ماشین آلات سنگین راه سازی در منطقه استحفاظی دنا در حال انجام است.

قله پوتك از جمله قله هاي شاخص بخش قلل كاسه خفر مي باشدكه مانند خاتمي بر تارك دنا مي درخشد.صلابت زيبايي وي مسير صخره اي و سخت او را براي همنوردان عاشقي كه قلبشان براي ديدار وي مي تپد را هموار مي نمايد.

جاذبه ارزشمند پوتك كه مانند موجي بزرگ در اقيانوس دنا سر بر افراشته ،هر ناخدايي را از خود بي خود مي كند و اشتياق رسيدن به وي ،نيروي مضاعفي به طالبان جلو هاي طبيعي مي دهد

جهت خواندن گزارش کامل بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

با خريد تجهيزات كوهنوردي شامل كفش ، كيسه خواب ،كوله پشتي از شركت بنادك در تهران،ده نفر از كوهنوردان گروه سبزياران دنا در مورخه ۶/۶/۸۶با تحويل گرفتن اين وسايل ،آماده احراي برنامه هاي كوهنوردي تحت پوشش كانو.ن سبز ياران دنا (روستاي خفر)مي باشنداين كانون و سرپرستي گروه متعهد شده اند كه در صورتيكه اعضاي گروه طبق تقويم ورزشي ساليانه و اساسنامه  فدراسيون كوهنوردي به فعاليت هاي منظم ادامه دهند،ساير لوازم مورد نياز آنها را به مرور تهيه و تحويل آنها نمايند.

موضوع جلسه: معرفي توافقنامه بين وزارت كشور و SGP در خصوص توانمند سازي جوامع محلي و دهياري ها در جهت توسعه سيستم مديريت پسماند هاي ر وستايي

در اين تاريخ ساعت 10 صبح با حضور ۱۵ نفر در محل مركز بهداشت و درمان خفر جلسه اي تشكيل گرديد. با حضور نماينده محلي SGP ، ضابطين بهداشت روستايي ،دهيار روستا،نماينده كانون سبزياران دنا،نماينده شوراي حل اختلاف روستاي خفر جلسه شروع شد.

در اين جلسه آقاي اميريان فعاليت هاي صورت گرفته در چند سال اخير در رابطه با حل معضل زباله ،وظايف دهياري و فعاليت هاي صورت گرفته توسط  SGP ،معرفي تفاهم نامه همكاري مشترك سازمان شهرداري ها و دهياري هاي وزارت كشور  و برنامه عمران سازمان ملل متحد در خصوص توانمند سازي جوامع محلي و دهياري ها در جهت توسعه سيستم مديريت پسماندهاي روستايي را به اطلاع حاضرين در جلسه رساند و به اتفاق مقرر گرديد كه:

۱-     براي جابجايي موقت پسماندها ،كانون سبزياران دنا،سايت دفن زباله را انتخاب كند.

۲-     از هفته آينده به صورت آزمايشي ،جمع آوري زباله با مدبريت دهياري صورت گيرد.

۳-  بعد از دو سه هفته جمع آوري و دفن خارج از روستا ،از طرف دهياري با همكاري مركز بهداشت و درمان روستا اقدام به جمع آوري پول به مبلغ 5000ريال از هر خانواده جهت پرداخت هزينه هاي مربوط به زباله نمايند.

۴-     كليه برنامه هاي اطلاع رساني در رابطه با تصميمات فوق به عهده مركز بهداشت مي باشد.

اين جلسه ساعت ۱۲ ظهر به پايان رسيد.

دنا

دنا سرزمین جاودانگی هاست و آشیانه سیمرغ

دستانمان را می گیرد و ما را در آغوش خویش می فشرد.

نفسهایش

نسیم آسا از فراز قله­ها می­وزد و جانمان را تازه می­کند.

و اشکهایش

در چشمه ها و رودها پاهای خسته و غبارآلودمان را می شوید.

اندوه مان را در آغوشش،  فرو می­ریزیم و جوهر زندگی را که شادی است.

در بوسه هایی که بر پیکرش می­زنیم، می­چشیم.

پاهای مصمما ن بر سنگریزه هایش، پستی ها و بلندی های زمین را تجربه می کند و بلندای

 ستبرش، معنای انسان ماندن را می آموزد.

دنا، مادری است با هفتاد میلیون سال عمر، که همه عمر های ما در برابرش، فقط یک لحظه

 است و چه شگفت است رودرویی و برابری این یک لحظه با آن جاودانگی، چه کسی است

 که از این دیدار، نلرزد و به خود نیاید و درنیابد که:

 دنا، سرزمین موعود است

دنا خود ماست.

(بهمن ایزدی)

کانون سبز یاران دنا- روستای خفر:

فعالیت ده ساله کانون سبز فارس (تشکل مردمی و زیست محیطی) از سال 1375 برروی اکوسیستم رشته کوه دنا وفعالیت مشارکت مدار در جهت توانمندسازی جوامع محلی ساکن در حاشیۀ رشته کوه دنا و حمایت صندوق کوچک تسهیلات محیط زیست جهانی (UNDP/GEF/SGP)، عاملی شد تا فعالان زیست محیطی روستای خفر پادنا با ایجاد تعامل صمیمی جهت رفع معضلات موجود در محل زندگی خودشان اقدام به تلاش نمایند. گروهی محلی در زمان اجرای پروژه دنا و سال ۲۰۰۲ با شرکت در سه دوره کارگاههای توانمندسازی و بخصوص در بخش پروژه نویسی در شیراز و روستای خفر آموزش دیدند.

این گروه با شرکت تمام اقشار ساکن روستا و با نظارت مسؤولین GEF، کانون سبز فارس و سایر NGO ها، پروژه­ای تعریف نمودند که در آن ضمن ترسیم درخت مشکلات، راهکارهای بر طرف نمودن آنها را مورد ارزیابی قرار دادند که نهایتا به تصویب رسید.

کادر اجرایی با نام «کانون سبز یاران دنا» برای این پروژه با عنوان «پایش منطقه دنا، معرفی استعدادهای گردشگری خفر با فرایند ایجاد معیشت جدید و پایدار»  انتخاب گردید. این گروه با نگاه عمیق به امکانات گردشگری منطقه جهت ایجاد مشاغل جایگزین، کاهش آلودگی و نهایتاً از بین بردن معضل زباله، رعایت بهداشت مردم، کاستن چهره منفور اعتیاد و کم کردن فقر موجود، حفظ ارزشهای ملی و منطقه ای و بهره برداری از اکوتوریسم با دیدگاه توسعه پایدار تمام سعی خود را بکار گیرند و مشارکت تمام اهالی روستا، دست اندرکاران،  ارگانهای دولتی و غیر دولتی ذیربط و سازمانهای بین المللی را درخواست نمایند، تا با اجرای پروژه از دیماه 1384، بعنوان الگوی مناسب برای جوامع محلی حاشیه کوهستانهای ایران بزرگ، زمینه ساز مشاغل مناسب وضعیت مردم منطقه باشد.

تلاشهای کانون سبز یاران دنا در قسمت آموزش و پیگیری فعالیتهای میدانی آنها در کنار کانون سبز فارس، مسؤولین GEF، سازمان میراث فرهنگی و جهانگردی، دانشگاه تهران و سایر ارگانها نهایتاً باعت شد تا روستای خفر جزو 22 روستای اول هدف گردشگری در سراسر ایران قرارگیرد و نگاه­ها به این سمت دقیق­تر و جدی­تر تمایل پیدا کند. درفازعملیاتی انتخاب ملی، توجهات ویژه مسئولین GEFبه منطقه خفر باعث شد دو پروژه یکی از طرف «دانشگاه تهران» و دیگری از طرف «انجمن طرح سرزمین پایدار» تعریف شد. اولی با هدف «تدوین چارچوب توسعۀ روستای خفر بانگرش گردشگری روستایی پایدار» درسال 1385 به انجام رسید و دومی باهدف آموزش «کادر اجرایی پروژه پایش دنا با دیدگاه توانمندشدن آنها و رسیدن به راهکاری مناسب و عملی برای جذب، اسکان و هدایت گردشگران از زوایای مختلف» در زمستان1385 تعریف و درحال انجام است.

هر سه پروژه با همکاری مسئول آموزش کانون سبز فارس (آقای امیریان) به عنوان ناظر محلی SGP در منطقه دنا به فعالیت خود ادامه می­دهند.

به نام خالق زیبایـیها

روستای خفرِ پادنا در جنوب غربی استان اصفهان ودر75 کیلومتری شهرستان سمیرم در دامنه رشته­کوه دنا قراردارد، که منطقۀ حفاظت شده ای است به مساحت 93660 هکتار. منطقه پادنا به 3 ناحیه:

- پادنای علیا به مرکزیت بیده

- پادنای وسطی به مرکزیت شهر کُمه

- پادنای سفلی به مرکزیت روستای چهارراه

تقسیم میشود, روستای خفردربخش پادنای وسطی واقع شده.

ریشه لغوی:

خفربرگرفته از خوریا غور است. غور یا غوری نام قبیله ای یا مردمان اولیه ای می­باشد که در این محل سکونت داشته اند، بعضاً این لغت را برگرفته از«گور یا گبر» می­دانند که خود آئینی، قبل از اسلام را در منطقه معرفی می­نماید. همین نام منطقه­ای در دامنه تل دژ مشرف به روستا وجود دارد که  در سالهای اخیربه باغات سیب تبدیل گردیده است.

سابقه تاریخی:

اطلاعات مکتوب و دقیقی از سابقه تاریخی این منطقه دردست نیست. به نظر می­رسد با آثاربرجامانده از دوره هخامنشیان، قلۀ دژ از قبل معروف به دژ سریری بوده است. در اثر کندوکاوهایی که در روستا صورت گرفته، بقایای سیستم لوله کشی سفالی با استفاده از ساروج در محل  اتصالات لوله بدست آمده  که خود گواه فعالیت چشمگیر مردمان آن زمان برای انتقال آب از چشمه می­باشد. همچنین بقایای دو حمام با خشت­های پخته شده وآثار و خط نوشته های میخی برروی  سنگها یافت شده که گواه قدمت این روستا از نظر فرهنگی و معماری بوده است. همچنین در فارسنامه ناصری به دهستان پادنا ومرکزیت خفر اشاره شده است.

درخفر هنوز قلعه­ای به نام تل قلات بر بالای دشت خفر معرفی می­شود که جایگاء دیده­بانی به راه­های ورودی به خفر و محل اطلاع رسانی و برقراری ارتباط باقلعه ای دیگر بنام قلعه زنگی بوده است که هماهنگ با هم ورود متجاوزان به منطقه را با علائم مخصوص از جمله زنگ و آتش به کل منطقه اعلام می­نمودند. بقایای 2 آسیاب به نام آسیابهای قیاسی و آسیاب دهکده هنوز در خفر دیده می­شود.

ریشه های طایفه ای:

طبق اطلاعات موجود سه طایفه به نامهای گبروغوری وکولی که بخشی ازآنهاآیین زتشت قبل از اسلام را داشته اند دراین منطقه زندگی می کرده اند.

بعد از اسلام و حکومت اعر اب در ایران ریشه اصلی مردم خفر به امامزاده سید محمدکه از نوادگان امام موسی کاظم می باشد برمی گردد. نقل می کنند که همزمان با حضور این امامزاده در خفر طایفه­ای به نام رییس قدرت وقت منطقه را در اختیار داشنه که تحت تاتیر و نفوذ کلا م امامزاده  سید محمد قرار می گیرندو به اسلام گرایش ییدا می کنند، بعد ازاستقرار در خفر وبا ازدواجی که صورت می گیرد از نقاط مختلف کهکیلویه و بویر احمد وبختیاری برای دیدن ایشان به خقر عزیمت می کردند وهمین عامل باعت رونق تبادل فرهنگی وتجارت نیز شده است.هم اکنون آرامگاه امامزادگان سیدمحمد و سید احمد در روستا موجود می باشد که زیارتگاه طوایف مختلف ترک و لر منطقه و مردم شهر های نزدبک می باشد وچشمه ای هم به نام چشمه سبد محمد نبز در روستا وجود د!رد که وجود این زیارتکاه ها در رابطه با توریست مذهبی به افتصاد روستا کمک قابل توجهی می کند.

گویش محلی:

مردم روستای خفر دارای گویش لری نزدیک به لهجه فارسی می­باشند وعلت این امر این است که مدتهای مدیدی جزء استان فارس بوده­اند و از نظر اداری مستقیما با شهرستان آباده سروکار داشته­اند ولی بعداً که جزو استان اصفهان قرار گرفته و از نظر اداری با شهرستان های این استان از جمله سمیرم و شهرضا سروکار دارند که همین امردر گویش لری آنها متفاوت از گویش لری استان کهگیلویه و بویراحمد تاثیر بسزابی داشته است.

 امرار معاش:

بدلیل واقع شدن این روستا دردامنه طبیعت زیبای رشته کوه دنا، شامل انواع گونه­های گیاهی وجانوری و وجود انواع یخچالهای طبیعی و چشمه­های فراوان و رودخانه­های جاری شده از یخچالهایی که متصل به 14 قله بالای 4000 مترمنطقه می­باشند، باعث شده که ازیک طرف به دامداری و کشاورزی و از طرف دیگر به شکار گونه های موجود بپردازند. در دهۀ اخیربدلیل حفاظت منطقه توسط سازمان حفاظت محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد،باغداری ازجمله باغات سیب و صادرات آن جایگزین کشاورزی و دامداری شده است. بخشی از مردان  روستا نیز برای کسب درآمد و امرار معاش خانواده مجبور به ترک خفر و مهاجرت به کشورهای حوزه خلیج فارس و شهرستانهای استان های مجاور شده­اند. امر مهاجرت با وجود درآمدزایی اثرات سوء و ناگواری بدلیل عدم حضورسرپرست خانواده بر وضعیت روحی و روانی خاتواده­ها و روحیه حاکم بر روستای خفر با وجود آن همه جاذبه­ها و آب و هوای خوب نموده است.

جاذبه های گردشگری:

این روستا بدلیل قرار گرفتن در دامنه 14 قله بالای 4000 متر، از جمله بلندترین قله دنا یعنی قاش مستان(بیژن3) با 4435 متر وداشتن غاریخ، غار کیخسرو،  آبشارها، چشمه های متعدد و رودخانه­های جاری شده از یخچالها، دارای آب و هوای کوهستانی است وهمچنین چشم­اندازهای بدیع وزیبایی راعرضه می­کند. بخش عظیمی ازرودخانه های ماربر و کارون اصلی از اینجا تامین می شوند.

این منطقۀ حفاظت شده؛ با داشتن گونه­های متنوع گیاهی ودارویی زیر مجموعه مهمی از 1200 گونه گیاهی است و همچنین محل زیست انواع گونه­های جانوری وپرندگان بی نظیر نیز می­باشد. مانند : کل و بز، خرس قهوه ای، خوک وحشی(گراز)، پلنگ، انواع گربه، شاهین، بحری، دلیجه، انواع عقاب، کبک دری، انواع کلاغ، تیهو، انواع جغد و پرندگان مهاجر همچنین انواع خزندگان مانند: افعی (گرزه مار)،  مار جعفری،  مار پلنگی،  شترمار،و لاکپشت و غیره

 کوهستان دنا از زمان اجرای رسمی حفاظت منطقه ( سال 1370)، جای امن ومناسبی برای سکونت گونه­های فوق شده است.  این منطقه بدلیل ویژگیهای فوق مورد علاقه کوهنوردان، اسکی بازان، طبیعت گردان، محققان رشته های مختلف زیست شناسی، محیط زیست، اکوتوریسم وبطورمشخص محافل علمی و دانشگاهی قرار گرفته است. اما با توجه به همۀ این ارزشهای ملی وبین المللی، این منطقه از داشتن پاسگاه محیط­ بانی زیر نظر سازمان حفاظت از محیط زیست کهگیلویه و بویر احمد محروم می­باشد. (شایان ذکر است زمین این پاسگاه درمحل گل­کون در فروردین 1386 توسط دهیاری، شورای روستا و کانون سبزفارس و کانون سبز یاران دنا تعیین، صورتجلسه و تحویل مسئولین سازمان مربوطه گردیده است.)

فعایتهای پژوهشی انجام شده توسط کانون سبزفارس با مشارکت  SGP(صندوق کوچک تسهیلات محیط زیست جهانی) و سایر ارگانهای متولی، این روستا را با داشتن پتانسیلهای طبیعی فوق، جزو22 روستای اول هدف گردشگری در سال 1385 در سطح ایران قرار داده است.

 خفر؛ تالیف کتاب:

اولین کتابی که در مورد این دیار به رشته تحریر درآمده کتاب «دو گنبد سبز» می­باشد که به قلم اولین دکتر این روستا جناب آقای دکتر مصطفی شهرام در سال 1352 به چاپ رسیده است. این کتاب صرفاً امامزاده سلطان سید محمد که در روستا مدفون است را مورد تحقیق و تفحص قرار داده است.

 خفر؛  امامزاده سلطان سید محمد ابن سید احمد:

روستای خفر پذیرای دو امامزاده می­باشد و سادات این دیار خود را منتسب به این امامزاده (سلطان سید محمد) می­دانند. اما خود امامزاده و طرح شناسایی آن وسادات روستای خفر حدود یک سال است که زیر نظر مرکز ایران شناسی قرار گرفته است. آنچه از شجره­نامه سادات روستا بدست آمده این دو بزرگوار از نوادگان امام هفتم شیعیان می­باشند.

...ای عاشقان ای صالـحان                           بـا او رویـــد تا بیـکــران

بـاریـتعــــالـی یــارتـان                            با «احمد» است همراهتان...

(سیداله کرم موسوی)

خفر؛ در عرصه دلاوری:

روستای خفر در منطقه پادنا بیشترین شهید را تقدیم میهن نموده است. تعداد شهدایش بالغ بر 5 2 نفر می­باشد و در حال حاضر بالغ بر 400 خانوار جمعیت دارد. خفر در ایام گذشته به روستای «هزار خانوار» معروف بوده است.

خفر؛ در عرصۀ سیاست:

سید باقر موسوی نماینده شهرستان یاسوج در دوره پنجم و ششم شورای اسلامی و حاج سید کرامت اله عمادی نماینده شهرستان سمیرم در دوره ششم دو رجل سیاسی روستای خفر می­باشند.

 خفر؛ ساکنین و اهالی آن:

ساکنین و اهالی روستای خفر را به 3 قسم می­توان تقسیم کرد:

- ساکنین اصلی روستا: ساکنین اصلی روستا که به آنها «اولاد رییس» گفته می­شود که با ورود امامزاده به این مکان از کیش خویش دست برداشته و دل در گرو مهر سید محمد نهاده و وی را مورد تکریم خویش قرار داده اند، امروز جمعیت اقلیت و کمی در روستا محسوب می شوند.

- سادات روستا: سادات روستای خفر از نوادگان امامزاده سید محمداند و شجره نامه آنها نسبتشان را به امام هفتم شیعیان منتهی می­نماید، سادات جمعیت غا لب روستا می­باشند که خود آنها دارای طایفه و شعبه­های مختلف هستند.

 - مهاجرین غیر بومی روستا: مهاجرینی که به روستای خفر عزیمت نموده­اند، امروزه با نام های مختلف از دیگر اهالی قابل تشخیص هستند.

 45 طایفه و قوم منتسب به خفر تا کنون شناخته شده اند.

خفر؛ راه های درآمد و شغل ساکنین آن:

با توجه به شرایط ویژه جغرافیایی این روستا که با کمبود زمین زراعی و رشد روزافزون جمعیت و کمبود زمین و سرمایه برای احداث کارخانه یا واحد صنعتی یا کارگاه های صنایع دستی مواجه بوده و بدلیل طولانی بودن زمستان و بارش زیاد برف (حدودأ6 ماه از سال) شغل و درآمد مردم روستا از قدیم الایام به دو بخش تقسیم می شده است:

الف) کشاورزی که قبل از انقلاب اسلا می منحصر به کشت گندم و جو بوده و پس از آن با توجه به حمایت جامعه محلی از طرف دولت، باغداری در روستا رونق گرفته و سیب مرغوب و صادراتی محصول این دیار گشته است.

 ب) روی آوردن مردان و نیروی کار به سوی مناطق جنوبی کشور که ناخودآگاه آنها را به کشورهای خلیج فارس بالاخص کویت کشانیده است و در حال حاضر این دو منبع راه های درآمد روستا می باشند.

 خفر؛ مهاجرت به شهرهای شیراز، یاسوج، شهرضا، اصفهان و...

ازعمده ترین دلایل مهاجرت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1 -  شرایط نامساعد اقلیمی و ارتباطی مخصوصا در فصل زمستان

2- عدم وجود مراکز خدماتی و بهداشتی منظم و کارآمد در روستا

3 - عدم وجود دبیرستان برای ادامه تحصیل

4 - عدم وجود مرا کزی برای اشتغال جوانان و نبود زمینه های لازم جهت کسب درآمد

5 - رشد جمعیت روستا

6 - عدم وجود هنرستان صنایع دستی و کشاورزی بخصوص برای دختران

  آداب ورسوم مذهبی:

از میان آداب مذهبی می­توان مراسم عید فطر و مراسم عزاداری ماه محرم نیم نگاهی داشت. مردم روستا ماه رمضان را به بندگی و عبادت خداوند مشغول بوده و در روز عید فطر خود را ملزم به سنتهای اسلامی می­دانند. در این روز به دید و بازدید فامیل و صله رحم و پرداخت فطریه و تبریک عید می­پردازند.

اما در ماه محرم شور و حال خاصی در روستا حکمرانی می­کند. مراسم این ماه از قدیم الایام مورد توجه و عنایت خاص این دیار بوده است و طبق آداب خاصی برگزار می­شده است. عزاداری از ابتدای  ماه  محرم و شب ها در حسینیه ها شروع می­شود، هر فامیل و طایفه ای محل خاصی در روستا دارد، سبک و نوع عزاداری سوغات مردان کار است که بر اثر مهاجرت به شهرهای جنوبی باالاخص بوشهر تاثیر پذیرفته و مطابق با فرهنگ آنها گشته است البته بدون سنج و دمام. صفهای سینه زنی شور و حال خاصی دارد، افراد با سن های مختلف در قسمت های خاص صف سینه می زنند، بزرگان روستا قسمت جلو صف را هدایت می کنند، دست چپ به شانه کناردستی و دست راست را به سینه می­زنند و به صورت دایره در خلاف عقربه ساعت می­چرخند. زنان روستا بر روی پشت بام ها یا در طبقه دوم حسینیه ها همراه مردان مشغول عزاداری می­شوند.

صبح روز دهم همه هیئت ها در کنار امامزاده جمع و تا امامزاده دیگر که گلزار شهدا نیز می­باشد مشغول عزاداری می­شوند. ظهر عاشورا که فرا می­رسد به قول اهالی قتل شکسته می­شود و اتمام عزاداری اعلام می­گردد. شب عاشورا، شب شام غریبان شور و حال دیگری در روستا بر پا می­شود و دسته های کوچک با در دست داشتن شمع از این حسینیه به حسینیه دیگر و سپس به امامزاده رفته و عزاداری رسماً پایان می­پذیرد. در ماه محرم و صفر مراسمی چون عروسی و شادی نزد مردم روستا مورد انزجار می­باشد

.

 فرهنگ بومی و محلی:

اما از میان فرهنگ بومی و محلی می­توان نظاره گر مراسم عروسی این دیار بود(در حال حاضر عروسی ها در این دیار شکل نوین به خود گرفته است). پس از معرفی عروس که معمولا از فامیل های نزدیک مورد پسند واقع می­شده، یک نفر از خانواده داماد بطور سری به خانه عروس می­رود و به آنها اطلاع داده و این مرحله را قاصد دزدکی می­نامیدند.

پس از اطمینان از جواب قطعی نوبت به مرحله شرطی برون (نشان برون) می­رسد، داماد و فامیل­های نزدیکش به خانه عروس رفته و انگشتری از طرف داماد به رسم نامزدی و هدایایی از طرف خانواده و فامیل داماد به عروس داده می­شود.

پامهرنویسون ( کاغذ نویسان): با همکاری بزرگان فامیل مقدار مهریه و باشلوق در خانه عروس معین می­گردد. (باشلوق:  مبلغ پول یا مالی است(مانند:برنج، گوسفند، قند، چای، سیگارو... ) که پدرعروس از پدر داماد جهت خرج عروسی می­گیرد.)

لباس بُرون:  پارچه­های مورد نظر در خانه داماد به اهل فامیل داده می­شد و هر خانواده یک قطعه از لباس عروس را می­دوختند، سپس لباس عروس را همراه با شیرینی و هدایای دیگر به دست فرد خاصی می­دادند و با جشن و پایکوبی به خانه عروس می­بردند، همچنین مقداری پارچه و لباس از طرف خانه داماد به خانواده عروس داده می­شد.

آب گُل برون: خانواده عروس کاسه ای از آب گل و آینه و لنگ و عطر و مقداری پول ریز به همراه مغز بادام و پسته و شیرینی ومیوه در سینی های مسی به خانه داماد می­بردند، این در حالی بود که داماد از حمام خارج و توسط پیرایشگر اصلاح می­شد. بعد از اصلاح که با آب گُل به اتمام می رسید، لنگی که به گردن داماد بود از طرف فامیل های نزدیک پر از پول می­شد، این پول به اضافه لباس قبلی داماد به پیرایشگر می­رسید، بعد از آن داماد را به زیارت امامزاده واقع در روستا می­بردند.

سرتراشون: یک روز قبل از مراسم عروسی 20 الی 30 سینی پر از شیرینی و قند و مغزگردو و بادام و میوه­های سردرختی و چند سینی پر از پول خرد و گز و غیره از طرف خانه عروس به سمت خانه داماد حمل می­شد، در زمان حرکت با هلهله و شادی و با صدای بلند فریاد کشیده می­شد (با صدای: شپوش، خونه عروس اودون) و به دنبال آن جهازیه و وسایل زندگی به خانه داماد حمل می­شد.

حنابندون:  شب عروسی سطلی از حنا از طرف خانه داماد به خانه عروس برده می­شد، همچنین شب در خانه عروس، حنا به دست عروس و داماد و بقیه فامیل بسته می­شد، این مراسم نزد فامیل مورد احترام می­باشد.

روزعروسی: در خانه داماد با آوردن ساز و نقاره که به دنبال آن مراسم دستمال بازی و ترکه بازی و رقص کردی ادامه می­یافت، معمولاً افراد طبقه مرفه در طول یک هفته مراسم شادی به همراه ساز و نقاره بر پا می­کردند. در خانه عروس قسمت زن ها مراسم پرشور و گرمی برپا می­شد ولی مجموعاً مراسم خانه داماد پرشورتر بود.

در پایان مراسم از طرف خانه داماد جهت آوردن عروس به سمت خانه داماد روانه می­شدند و بزرگ فامیل از 2 طرف برای انتقال عروس به­ خانه داماد دست به کار می­شدند. سپس دستمال قرمزی (لاکی) که از جنس دستمال یزدی مرغوب است بر سر عروس و چادر دیگری بر روی آن می­انداختند. دستمال سفیدی (رشمه) به دورگردن اسب بسته می شود و عروس سوار بر اسب به خانه داماد روانه می­گردید. در خانه داماد، عروس را می بایست داماد پیاده نماید و معمولاً با دست دست کردن داماد و قدم پس و پیش نهادن همراه بود.

مراسم بِردادن: مراسم بِردادن در طول مراسم عروسی برپابود و توسط فردی معین در خانه عروس و همچنین در خانه داماد برگزار می­شد، وی مسئول جمع­آوری هدایای نقدی میهمانان می­بود و هر میهمانی مبلغی وجه نقد به عنوان هدیه به داماد یا عروس تقدیم می­نمود (نام و مبلغ نیز ثبت می­گردید).

فردای روزعروسی: از طرف خانه عروس حلوا و کباب و مقداری پول به خانه داماد برده می­شد، سپس اعضاء فامیل عروس و داماد جهت تبریک به حجله داماد رفته و مقداری پول به رسم هدیه به آنها می­دادند و از طرف عروس و داماد دستمال و دستگیره محلی به آنها داده می­شد.

مراسم واخنون: عروس مدت 3 روز الی  یک هفته در خانه داماد می­ماند، سپس خانواده عروس خانواده داماد و فامیل های نزدیک را به میهمانی و صرف شام دعوت می­نمایند. در پایان هدیه ای از طرف پدر عروس به عروس داده می­شد.

اجرای بخشی هایی از این مراسم سنتی و ارزشمند هنوز پا بر جا است. 



خفر؛ وضعیت تحصیل و آموزش و پرورش:

با توجه به اینکه خفر از قدیمی­ترین و پرجمعیت­ترین روستاهای پادنا از بدو پیدایش جوامع محلی در حاشیه رشته کوه دنا بحساب می­آید و درک بازه زمانی به هزار خانوار معروف بوده است لذا جزو اولین روستاهای منطقۀ پادنا می­باشد که آموزش و پرورش در آن ریشه دوانیده، ولی بعلت عدم توجه مسئولین و ارگانهای متولی وقت، در مورد ایجاد اشتغال ازطریق تاسیس کارگاه­های صنعتی در منطقه و صنایع تکمیلی در رابطه با نوع کشت و نوع دامداری و بی توجهی به صنعت اکوتوریسم و عدم تاسیس هنرستانهای مختلف بخصوص در مورد صنایع تکمیلی، کشاورزی، دستی و غیره، مدارسی که تا سطح دبیرستان نیز گسترش پیدا کرده بود در سالهای اخیر بدلیل موارد ذکر شده و کوچ و مهاجرت اکثریت اهالی روستا باعث شده که بدنبا ل آن ساختمان مدارس نیز به مخروبه تدبیل شود. با این حال در سال 1385 بعد از گذشت چند سال و به سبب فعالیت قشر تحصیل کرده، مردم محلی و پیگریهای کانون سبز فارس و کانون  سبز یاران دنا، کلاس اول دبیرستان برای دختران تاسیس گردیده است. این اتفاق بارقه امید را دردل بخشی از جوانان روستا روشن نموده، که با ادامه تحصیل به افق دید بهتر و روشنتری فکر کنند.

خوشبختانه با حضور مداوم و حاصل یک دهه فعالیت مستمر کانون سبز فارس در منطقه دنا و با مشارکت با بخش محیط زیست سازمان ملل (UNDP/GEF/SGP)  در منطقه و شکلگیری پروژه در روستای خفر که با مدیریت و مشارکت جوانان تحصیل کرده روستا و جامعه محلی تعریف شده، تشکل زیست محیطی کانون سبز یا ران دنا در کنار کانون سبز فارس و کارشناسان متعهد و دلسوز  SGP  دنبال بسترسازی رونق اکوتوریسم از طریق فرهنگ سازی و مشارکت با ارگانهای دولتی در صدد ایجاد مشاغل جایگزین از طریق حفظ محیط زیست، بهره­برداری بهینه از آن و گسترش آموزش و پرورش در منطقه پرداخته است.

با مشارکت اکثریت جامعه و با توجه به اصل مهم و اساسی آموزش در زمینه­های مختلف، می­توان امیدوار بود که بارقه های امید ایجاد شده تداوم پیدا کند و افق دید این نوید را بدهد، که خفر درآینده منطقه­ای پاک، عاری از آلاینده ها، دارای مشاغل مناسب اقلیم منطقه و دارای مقاطع تحصیلی مختلف، پیشرفته و هنرستان های مورد نیاز باشد و با بسترسازی­های مناسب، جوانان روستا به دور از پدیده شوم اعتیاد و فقر از طریق تحصیل و در کنار احیای صنایع دستی منطقه به امنیت شغلی دست پیدا کنند و باعت رونق اقتصادی و اجتماعی روستای خفر در وهله اول و نهایتاً به عنوان الگوی مناسب اکوتوریسم در منطقه و مملکت عزیز مان ایران معرفی شوند.

منابع و ماخذ :

  1. ویژه­نامه روزهای روستا

  2. اداره منابع طبیعی سمیرم

  3. دست نوشته ها ی خطی توسط اها لی روستا

  4. حاج احمد موسوی متولد1313 عضو فعال کانون سبز یاران و سراینده شعر دنا

  5. سید اصغر موسوی فعا ل فرهنگی