تبليغاتX
کــانـــون سبــــز یــاران دنـــــا - شما با كدام ديدگاه به كوه مي رويد؟
دوشنبه شانزدهم اردیبهشت 1387
شما با كدام ديدگاه به كوه مي رويد؟

           

كارشناسان برجسته محيط زيست وتمامي كساني كه براي ادامه حيات خود ونسل آتي به مطالعه محيط اكولوژيك درسطح جهاني، ملي و منطقه اي مي پردازند، از مدتها قبل به اين نقطه نظر مشترك ومهم رسيده اند كه بحران محيط زيست، بحراني جهاني است. يعني تخريب در زيست كره مرز نمي شناسد و بطور مشخص دردهكده جهاني هرگونه استفاده وبهره برداري نابخردانه از محيط اكولوژيك ، نه تنها تاثيرات منفي زيست محيطي مانند نازك شدن لايه اوزون، بروز سيل و... را در يك منطقه بجا مي گذارد، بلكه جوامع مختلف درساير نقاط زيست كره را با شدت زياد يا ضعف تحت تاثير قرار مي دهد.

مناطق كوهستاني نيز با توجه به ويژگي هاي منحصر بفردشان وجايگاه ويژه اي كه دراقليم هر منطقه دارند وعامل مهم درشكل گيري صنايع مختلف، با توجه به منابع بسيار غني كه در درون خود دارند، از تخريب و تجاوزمصون نمانده وهر سال وهر روز بيشتر از قبل مورد هجوم قرار مي گيرند. به همين دليل مجامع جهاني طرفدار محيط زيست و بخصوص تشكلهاي زيست محيطي غير دولتي N.G.O) )بدليل اهميت وويژگي هاي مهم كوهستان، سال 2002 را سال جهاني كوهها ناميده اند وبا برنامه ريزي هاي مهم نظر جهانيان بخصوص دولتها ومجامع كوهنوردي را به توجه بيشتر به كوهها جلب نمودند.

در كشور عزيزمان ايران و بطور مشخص در جامعه كوهنوردي، دو نگرش نسبت به كوه وجود دارد.

-         نگرش اول موجوديت كوه را فقط درقله آن مي بيند.

-    نگرش دوم كوه را دريك پيكره واحد به نام اكوسيستم شامل همه موجودات و اشياء و بطور مشخص دريك محيط اكولوژيك مي بيند.

در نگرش اول ،دل مشغولي رسيدن به قله كوه آنچنان قوي است كه ممكن است زيبايي هاي خيره كننده مسير صعود نيز به چشم نخورد. درواقع دراين ديدگاه خواسته يا ناخواسته ورزش كوهنوردي شامل صعود به قلل مختلف درتمام فصول ، ورزش يخ و برف واسكي ، صخره نوردي و ....در يك سيكل بسته قرار مي گيرد وديدگاهي بر اين سيكل بسته حاكم مي شود كه از طبيعت و از كوه فقط و فقط به عنوان كالاي يكبار مصرف استفاده مي شود و چون خود را بر طبيعت نه با طبيعت ميداند، فقط به قله كوه مي انديشد. به جايي كه از نظر غناي زيست محيطي فقيرترين قسمت كوه به حساب مي آيد.

با اين ديدگاه كوهستان بايد زيبا ودلنشين، داراي آب وهواي مطبوع وجنگلهاي متراكم باشد تا مجريان اين ديدگاه هر موقع كه اراده نمودند ازآنها به عنوان كالاي يكبار مصرف استفاده كنند.

-         اين ديدگاه :

-          به تخريب مراتع ،انقراض گونه هاي گياهي و جانوري بي توجه است

-    به آلوده كردن كوهستانها از طريق بجا گذاردن پسماندها ، آلودگي هوا، آلودگي آب و عوارض آنها توجه نمي كند.

-    به جوامع محلي حاشيه كوهستانها ازبالا به پايين نگاه مي كند. به تجربيات و توانمندي آنها به عنوان بلد محلي، آشنا به گونه هاي گياهي و جانوري و قابليتهاي حفاظت از محيط زيست توسط آنها اهميتي قائل نمي شود.

-         ارتباط بين جامعه محلي و اكوسيستم كوهستاني را نمي داند وبه همين دليل به آنها نگاه ابزاري دارد.

-    تخريب محيط زيست را بر گردن ديگران مي اندازد وموجوديت گونه ها و بطور كلي محيط اكولوژيك را ارج نمي نهد و نگهداري و حفاظت از آنها را به عهده ديگران مي داند.

-         كوهنوردان را به صورت كور تربيت مي كند وآنها را آماده مي نمايد كه دريك سيكل بسته ورزشي حركت كنند.

-    با توجه به عدم شناخت كافي از اكوسيستم هاي كوهستاني ، بيگانگي ، خودستيزي و ساير عوامل ، بطور دائم از فتح قله ها (نه ديدار آنها ) صحبت مي كند.

دنبال كنندگان اين نگرش ، بعضا صعودهاي چند صدنفري درعرصه هاي طبيعي را ترتيب مي دهند.

از مسيرهاي پاكوب وراه هاي تعيين شده خارج مي شوند. باعث تخريب بخشي از گونه ها مي گردند. با بجا گذاردن پسماندها دراطراف قله ، جانپناه و مسير صعود ، ضمن ايجاد آلودگي ، سلامت حيات وحش را به خطر مي اندازند.

نگرش دوم ، با توجه به خصوصيات ،ارزشها و ويژگيهاي زير شكل مي گيرد:

-    كوهها 20% سطح خشكي هاي زمين را تشكيل مي دهند و حداقل 10% جمعيت جهان دراين نواحي زندگي مي كنند.

-         بيش از نيمي از جمعيت جهان به آبخيزهاي كوهستاني وابسته اند.

-         كوهها سرچشمه اصلي منابع آب شيرين جهان هستند.

-         كوهها محل زندگي بسياري ازگونه هاي گياهي و جانوري كمياب هستند.

-         حيات دشتها و شهرها به كوهها وابسته است

-         صنايع مختلف از جمله كشاورزي وابسته به كوهها است.

-         كوهها محل دريافت نزولات جوي هستند.

-         تغييرات آب و هوايي و تعديل شرايط اقليمي وابسته به كوهها است.

-         كوهها الهام بخش انسان در چيرگي بر موانع ودشواريها بوده و هستند.

-    تمدنهاي بشري پايدار ودرخشان در كنار كوهها شكل گرفته اند انسانهاي برجسته وبزرگي را تحويل جوامع داده اند.

 

-    كوهها زيباترين نقاط زمين ،پناهگاه انسان براي فرار از فشارهاي زندگي صنعتي و عرصه اي مناسب براي رشته هاي مختلف ورزش كوهستاني مي باشند.

نگرش دوم به سنگ ها ، گل ها ، گياهان، حشرات، پرنده ها، جانوران، آب وهوا، جنگل ها، كوهها و جوامع محلي كوه پايه نشين درچارچوب محيط اكولوژيك نگاه مي كند و زندگي جوامع بشري وروستايي وعشايري را وابسته به موجوديت آنها مي داند. بنابراين بطور شايسته و علمي به آنها توجه مي كند.

اين ديدگاه اعتقاد دارد:

-    با شناخت اهميت ، ويژگي ها وارزشهاي وجودي كوهها درابعاد گوناگون و درك عميق دردها، زخمها وخطراتي كه آنها را تهديد مي كند، مي توان از كوهها حمايت نمود وبطور جدي اعتقاد دارد كه انسان،  امروز  بيش ازهرزماني براي بقاي خود موظف به حمايت از كوهها است.

تنها با شناخت محيط اكولوژيك كوهستان وحمايت مسئولانه ازآنها مي توان به فراز آنها دست يافت.

 

-         عمق وجودي كوهها وهمه غناي زيستي آن مهم تر است، نه قله كوه.

 

-    ضمن پايبندي به اصول اخلاقي وانساني، اعتقاد دارد كه از نظر تاريخي دوران به اصطلاح فتح قله ها تمام شده است و دوران جديد ، دوران شناخت ويژگي هاي كوهها، حفظ وحراست از آنها و نهايتا استفاده بهينه از آنها در راستاي توسعه پايدار است.

-    تحولات بشري شامل دستاوردهاي صنعتي، اجتماعي، سياسي درطول قرون متمادي ريشه دركوهستان دارند. بنابراين همه مردم در نقطه كرة خاكي ، با هر رنگ و نژاد ،زبان، لباس ، مذهب و جنس مردمان كوهستان مي باشند.

-    اين ديدگاه با توجه به خصوصيات ، ويژگيها ،منابع فراوان ، ارزشهاي ملي و بين المللي اكوسيستم كوهستاني :

با قله ها سرجنگ ندارد. براي فتح آنها اقدام به صعود نمي كند. به پاس خدمات ونعمتهاي فراواني كه خالق زيبائيها از طريق اين اكوسيستمها به انسان ارزاني داشته است، بجاي فتح ، با فروتنی به  ديدار آنها مي رود.

-    از بين رفتن محيط اكولوژيك كوهستان يعني مرگ كوهستان و مرگ كوهستان رامرگ انسانهاي پيرامون آن مي داند.

-    براي تمامي ارگانهاي داراي برنامه براي حفاظت عرصه هاي طبيعي وبراي كساني كه به محيط زيست خود علاقمند هستند وبراي حفاظت وپاسداشت آن دل مي سوزانند وامر آموزش را سرلوحه كار خود قرار مي دهند، احترام و ارزش قائل است واعتقاد دارد كسي كه عاشق محيط زيست مي باشد، عاشق مملكت خودش نيز مي باشد وبوي عشق مي دهد وبا اين عشق به كوه مي رود وبه تحقيق مي پردازد. ناشناخته ها را دنبال مي كند، از تجارب و دستاوردهاي ديگران استفاده مي كند، به حفظ وحراست كوهها مي پردازد، براي جوامع محلي حاشيه كوهستان وبراي ورود توريست به منطقه، زمينه اشتغال را فراهم مي كند، و ضمن ساماندهي بهينه آنها در راستاي توسعه پايدار از آنها استفاده مطلوب مي كند و در يك جمله :

     جهاني مي انديشد ومنطقه اي عمل مي كند تا به فراز قله ها دست يابد.

 

                                    

                                                                      با درود به زندگی

                                    مسئول كميته آموزش كانون سبز فارس

                                              نعمت اله اميريان

 

نوشته شده توسط نعمت اله امیریان در 11:18 | | لینک به این مطلب